Zdrowe serce – 10 porad kardiologa praktyka
  1. Niepalenie tytoniu - osoby palące tytoń są 2-4 razy bardziej narażone na wystąpienie zawału serca i umierają przeciętnie 10 lat wcześniej. Palenie upośledza transport tlenu do tkanek organizmu, zwiększa krzepliwość krwi, substancje toksyczne uszkadzają ścianę tętnic. Zaprzestanie palenia zmniejsza ryzyko zawałów, udarów mózgu, zakrzepów nawet o 50%. Pomaga w tym aktywne poradnictwo, odpowiednia motywacja, farmakoterapia.
  2. Odpowiednia aktywność fizyczna, minimum 30 minut 3 x w tygodniu ze wzrostem tętna powyżej 120/min. Najlepsze formy wysiłku to marsz (może być z kijkami), kontrolowane bieganie, jazda na rowerze, pływanie, aerobik (wysiłki aerobowe , inaczej: tlenowe).
  3. Zdrowa, zbilansowana dieta, kontrola masy ciała i skuteczne leczenie zaburzeń lipidowych: 4-5 zróżnicowanych posiłków dziennie, dużo warzyw i owoców, mało tłuszczów zwierzęcych i cholesterolu. Cholesterol LDL o niskiej gęstości odpowiada za powstawanie płytki miażdżycowej w tętnicach serca. Jej pęknięcie powoduje powstanie zakrzepu, zamknięcie tętnicy wieńcowej i zawał serca. Obniżenie stężenia cholesterolu LDL we krwi poniżej 100 mg% znacznie zmniejsza ryzyko wystąpienia zawału.
  4. Kontrola ciśnienia tętniczego i w razie wystąpienia nadciśnienia tętniczego, co dotyczy prawie co trzeciego Polaka - jego skuteczne leczenie. Docelowe wartości ciśnienia oceniane w spoczynku, w warunkach domowych, nie powinny przekraczać 140/90mmHg. Zmniejszenie podaży soli w diecie < 6 g/dobę, redukcja masy ciała i wzrost aktywności fizycznej zmniejszają ryzyko wystąpienia choroby. W przypadku braku skuteczności zalecane jest systematyczne leczenie farmakologiczne czyli regularne przyjmowanie tabletek.
  5. Kontrola stężenia glukozy we krwi. W Polsce 1,6 mln osób (około 6%) choruje na cukrzycę. Chorzy z cukrzycą częściej chorują na serce. Szybciej występują u nich zmiany miażdżycowe także w innych tętnicach, a choroby serca maja cięższy przebieg.
  6. Leczenie stanów zapalnych w organizmie - próchnicy, chorób dziąseł, infekcji grypowych i innych, gdyż mają one znaczenie w rozwoju miażdżycy. Należy je prawidłowo diagnozować i skutecznie leczyć.
  7. Kontrola stresu i czynników psychospołecznych. Eliminacja stanów napięcia występujących przy długotrwałym obciążeniu organizmu ma kluczowe znaczenie. Należy dążyć do zrównoważenia rytmu pracy i wypoczynku. Bardzo ważna jest kontrola i leczenie szkodliwych czynników o podłożu psychospołecznym: depresji , lęków, poczucia izolacji społecznej, wrogości, gniewu.
  8. Eliminacja lub ograniczenie spożywania alkoholu do maksymalnie 10-30 g dziennie. Alkohol spożywany w nadmiarze bezpośrednio i pośrednio wpływa niekorzystnie na serce i naczynia krwionośne .
  9. Wykonywanie co najmniej raz na dwa lata lub częściej badania EKG i badań kontrolnych krwi obejmujących morfologię krwi, stężenie glukozy, cholesterolu, ocenę czynności nerek, wątroby, tarczycy.
  10. Przestrzeganie zaleceń lekarskich.

Rafał Dąbrowski, prof. nadzw. Instytutu Kardiologii, Warszawa